Ήρθε λοιπόν η στιγμή που το παιδί μας αρχίζει να τρώει στερεές τροφές, συνεχίζοντας το μητρικό γάλα ή τη φόρμουλα, τα οποία αποτελούν τη βασική τροφή του παιδιού μέχρι το πρώτο έτος της ζωής.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) και την EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων), η εισαγωγή στερεών πρέπει να γίνει όταν το βρέφος έχει κλείσει τους έξι μήνες ζωής (180 ημέρες) και αφού έχει κατακτήσει τον έλεγχο στην καθιστή θέση.
Παρόλα αυτά, συχνά παρατηρείται πρώιμη εισαγωγή στερεών, πριν καν τη συμπλήρωση των 4 μηνών ζωής και μάλιστα χωρίς να υπάρχουν ειδικοί ιατρικοί λόγοι. Πρόκειται για μία ακατάλληλη πρακτική σίτισης, που σχετίζεται με δημογραφικούς, ψυχοκοινωνικούς και βιολογικούς ή συμπεριφορικούς παράγοντες της οικογένειας και είναι συχνά επιβλαβής για την υγεία του παιδιού.
Μεγαλώνοντας μικρούς χορτοφάγους
Στην πλειοψηφία τους, οι Σύλλογοι Διαιτολόγων και Παιδιάτρων διεθνώς, όπως η Academy of Nutrition and Dietetics (ΗΠΑ), η Canadian Paediatric Society (Καναδάς) και η British Dietetic Association (Ηνωμένο Βασίλειο), συμφωνούν πως μια καλά σχεδιασμένη χορτοφαγική διατροφή είναι δυνατόν να καλύψει τις ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά και είναι κατάλληλη σε όλα τα στάδια της ζωής, από την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό μέχρι την παιδική και εφηβική ηλικία, χωρίς να εξαιρούνται οι ενήλικες και οι ηλικιωμένοι.
Τα τρόφιμα που περιέχει μια υγιεινή φυτοφαγική διατροφή είναι:
- Όσπρια (ρεβίθια, φακές, φασόλια, σόγια και παράγωγα) σε μορφή σούπας, πουρέ, χούμους ή μπιφτεκιών.
- Λαχανικά (πράσινα φυλλώδη, σταυρανθή, με έμφαση στην ποικιλία των χρωμάτων).
- Δημητριακά (ολικής άλεσης σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, ρύζι, καλαμπόκι, όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένα).
- Φρούτα (μούρα και άλλα εποχιακά, με έμφαση στην ποικιλία).
- Ξηροί καρποί και σπόροι (ολόκληροι ή σε μορφή καρποβούτυρου, ανάλογα την ηλικία, χωρίς πρόσθετα έλαια, ζάχαρη ή αλάτι).
Απαραίτητα θρεπτικά συστατικά
Λιπαρά οξέα
Ο Π.Ο.Υ. συστήνει τα λιπαρά να είναι κυρίως ακόρεστα (π.χ. ελιές, ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηροί καρποί, σπόροι), ενώ τα κορεσμένα να είναι κάτω από 10% και τα τρανς λιπαρά κάτω από 1%. Ο οργανισμός μπορεί να συνθέσει όλα τα λιπαρά οξέα, εκτός από τα απαραίτητα ω3 και ω6. Φυτικές πηγές ω3 είναι τα καρύδια, ο λιναρόσπορος, οι σπόροι τσία και κάνναβης, τα χόρτα και τα όσπρια. Εδώ και εδώ μπορείτε να διαβάσετε δύο εξαιρετικά άρθρα της Ειρήνης Σκηνιώτη δημοσιευμένα από το Vegan Times για τα ω3 στην φυτική διατροφή.
Νάτριο, ιώδιο και βιταμίνες
Τα παιδιά έως 2 ετών δεν πρέπει να καταναλώνουν αλάτι, καθώς οι νεφροί τους δεν έχουν πλήρως αναπτυχθεί. Το ιώδιο εξασφαλίζεται μέσω του μητρικού γάλακτος ή της φόρμουλας, εφόσον η μητέρα καταναλώνει ιωδιούχο αλάτι. Μετά τα 2 έτη, ¼ κ.τ.γ. ιωδιούχο αλάτι αρκεί για τις ανάγκες των παιδιών.
Η Bιταμίνη Β12 είναι η μοναδική που δεν καλύπτεται από φυτικά τρόφιμα και πρέπει να δίνεται με συμπλήρωμα από τους 6 μήνες ζωής. Η Bιταμίνη D είναι επίσης απαραίτητη, ιδιαίτερα για τα θηλάζοντα βρέφη, όταν η μητέρα έχει ανεπάρκεια.
Λήψη Βιταμίνης Β12 ανάλογα με την ηλικία*:
- 6–11 μηνών: 200 μg, 2 φορές την εβδομάδα
- 1–3 ετών: 375 μg, 2 φορές την εβδομάδα ή 500 μg/5 ημέρες περίπου
- 4–8 ετών: 500 μg, 2 φορές την εβδομάδα
- 9–13 ετών: 750 μg, 2 φορές την εβδομάδα
- 14–64 ετών: 1000 μg, 2 φορές την εβδομάδα
*Η βιταμίνη Β12 είναι υδατοδιαλυτή, κι ακόμα κι αν λάβουμε λίγη παραπάνω δόση, απομακρύνεται εύκολα από το σώμα.
Η φυτοφαγική διατροφή δεν είναι ακόμη μέρος της διατροφικής μας κουλτούρας και μπορεί να προκαλεί ανασφάλεια σε γονείς και φροντιστές. Όμως είναι απόλυτα ασφαλής. Εφόσον ακολουθηθούν οι βασικές οδηγίες, το παιδί μπορεί να καταναλώνει ό,τι και η υπόλοιπη οικογένεια, χωρίς άγχος και με σεβασμό στις προτιμήσεις του.
Κλείνοντας, είναι σημαντικό να τονιστεί πως κάθε παιδική διατροφή, φυτοφαγική ή παμφαγική, πρέπει να είναι σωστά σχεδιασμένη και απαιτεί κάποια επένδυση χρόνου για ενημέρωση από τους φροντιστές. Αυτή την ενημέρωση η Ομάδα Χορτοφάγων Γονέων την προσφέρει δωρεάν εδώ και χρόνια, ώστε όλοι οι γονείς να μπορούν να μεγαλώσουν με ασφάλεια φυτοφάγα παιδιά. Αν κάποια οικογένεια επιλέξει να επενδύσει σε επιπλέον στήριξη από επαγγελματία, είναι σημαντικό να διαλέξει έναν/μια επαγγελματία που θα την ενδυναμώσει και θα την εκπαιδεύσει, ώστε οι φροντιστές σε λίγο καιρό να μπορούν να συνεχίσουν μόνοι τους με σιγουριά – και όχι να νιώθουν πως το οικογενειακ΄ό τους τραπέζι πρέπει να παρακολουθείται μόνιμα από «ειδικούς»…
